FEEDBACKFORMULIER

Wij waarderen uw feedback!

FEEDBACK
Dit veld is verplicht
Dit veld is verplicht

* verplichte velden

Het consumentenvertrouwen in Utrecht

Belangrijke inzichten
  • Het consumentenvertrouwen is een indicator die informatie geeft over het vertrouwen en de opvattingen van consumenten ten aanzien van de ontwikkelingen in de Nederlandse economie, en hun eigen financiële situatie.
  • Zowel landelijk als in de provincie Utrecht veert het consumentenvertrouwen weer op.
  • Ook opvattingen ten aanzien van het economische klimaat en de koopbereidheid van consumenten kennen de laatste maanden een positieve ontwikkeling.
  • Daarnaast is een stijging te zien in de bereidheid van consumenten om grote aankopen te doen, en heeft men een positiever oordeel over de eigen financiële situatie voor de komende 12 maanden. 
  • De kans is groot dat de stijging in koopbereidheid zich zal vertalen naar een hogere consumptie en een positieve ontwikkeling van het BBP.
Het consumentenvertrouwen veert weer wat op

Maandelijks publiceert het CBS de zogenaamde Conjunctuurklok. Die laat maandelijks aan de hand van 13 indicatoren, waaronder het BBP zelf, zien hoe het met de economie staat. Dit zijn voor het grootste deel “harde”” indicatoren (productie, consumptie,  faillissementen, vacatures, investeringen, uitvoer, gewerkte uren, werkloosheid, omzet uitzendbranche en prijzen koopwoningen) maar er zitten ook twee “zachte” indicatoren in die gebaseerd zijn op enquêtes: het producentenvertrouwen en het consumentenvertrouwen.

Plaatje conjunctuurklok mei 2021

Jarenlang bewogen de verschillende indicatoren zich in een bosje over het diagram van de conjunctuurklok. In tijden van economische groei bevonden alle of bijna alle indicatoren zich in het vak rechtsboven (toegenomen/boven trend). Als het dan wat slechter ging, dan bewogen alle indicatoren zich tegen de klok in naar het linksboven (afgenomen/beneden trend) om dan via het vak linksonder (afgenomen/onder trend) bij een opleving via rechtsonder (toegenomen/beneden trend) weer gezellig rechtsboven te belanden.

De coronacrisis, maar ook de reactie hierop in de vorm van forse steun voor ondernemingen, heeft tot heel andere bewegingen geleid. Zo daalde de werkloosheid wel iets, maar veel minder dan verwacht en is deze al weer maanden redelijk stabiel. Het aantal gewerkte uren bevindt zich echter al ruim een jaar in het vak linksonder (afgenomen/beneden trend) en de consumptie neemt inmiddels wel toe, maar zit nog ver beneden de trend en dus rechtsonder.

Ook was er lang nauwelijks sprake van grote afwijkingen van de trend en grote groei of afname, waardoor alle indicatoren zich rond het midden van het diagram bevonden. Op dit moment zitten veel indicatoren juist aan de randen. Een extreem voorbeeld hiervan zijn de huizenprijzen die enorm toenemen en ver boven trend zitten. Met de ontwikkeling van de investeringen gaat het dan weer erg slecht, hoewel ze nog niet al teveel beneden trend zitten (dus helemaal links onder het midden).

Vertrouwen is belangrijk

Hoewel het bij het producenten- en consumentenvertrouwen om “zachte” indicatoren gaat, zijn ze wel zeer relevant. Als de producenten (weer) vertrouwen in de economie krijgen, gaan ze produceren, investeren, exporteren, vacatures zetten en uitzendkrachten aannemen. Vervolgens gaan ze ook minder snel failliet, stijgt het aantal gewerkte uren en daalt de werkloosheid. Kreeg het producentenvertrouwen door corona een enorme knauw, zo langzamerhand is het al weer behoorlijk aan het toenemen en bevindt het zich al weer flink boven het gemiddelde.

Het consumentenvertrouwen

Het BBP is echter nog niet helemaal uit de problemen. Daarvoor is noodzakelijk dat zowel producenten- als consumentenvertrouwen toenemen. Als het consumententrouwen toeneemt, stijgt natuurlijk ook de binnenlandse consumptie en die is erg belangrijk voor de economie.

Het consumentenvertrouwen is een indicator die informatie geeft over het vertrouwen en de opvattingen van consumenten ten aanzien van de ontwikkelingen in de Nederlandse economie, en hun eigen financiële situatie. De indicator geeft het gemiddelde weer van de saldi van het percentage van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de economische situatie in de afgelopen en komende 12 maanden. De indicator kan een waarde aannemen van -100 (iedereen antwoordt negatief) tot +100 (iedereen antwoordt positief). Bij een waarde van 0 is het aandeel pessimisten gelijk aan het aandeel optimisten. De indicator is door middel van een tijdreeksmodel gecorrigeerd voor (seizoens)effecten, waarbij gebruik wordt gemaakt van de informatie uit de hele tijdreeks. 

Niet geheel verrassend is dat het consumentenvertrouwen van maart op april 2020 enorm is afgenomen (van -3 naar -23). Daarna is het in mei 2020 nog even doorgedaald en op een laag peil gebleven, waarbij bijvoorbeeld oktober 2020 door de tweede golf corona ook even een negatievere score kent (-30). Vanaf dat moment gaat het echter weer crescendo. Van april op mei 2021 is het consumentenvertrouwen van -14 naar -9 gegaan.

Zoals de grafiek laat zien, geldt eenzelfde beeld voor de regio Utrecht:

Consumentenvertrouwen Utrecht ten opzichte van Nederland
Onderliggende indicatoren: economisch klimaat en koopbereidheid

Het consumentenvertrouwen is opgebouwd uit een aantal onderliggende indicatoren. Dat zijn in eerste instantie de indicatoren economisch klimaat en koopbereidheid:

Economisch klimaat: indicator die informatie geeft over de opvattingen van consumenten ten aanzien van de ontwikkelingen van de Nederlandse economie.

Koopbereidheid: indicator die informatie geeft over de opvattingen van consumenten ten aanzien van hun eigen financiële situatie.

Deze indicatoren zijn op dezelfde manier als het consumentenvertrouwen gebaseerd op het saldo van het aantal positieve en negatieve antwoorden op vragen aan de consument over de verwachte economische situatie in de komende 12 maanden.

Beide indicatoren ontwikkelen zich ook positief.  Wel gaat het vertrouwen in het algemeene economische klimaat wat minder snel omhoog dan het vertrouwen in de eigen financiële situatie. In Utrecht heeft de indicator economisch klimaat zich als volgt ontwikkeld:

Economisch klimaat Utrecht ten opzichte van Nederland

De koopbereidheid is zelfs voor het eerst sinds de start van de crisis weer bijna positief. In Utrecht heeft deze zich als volgt ontwikkeld. 

Koopbereidheid Utrecht ten opzichte van Nederland
Van consumentenvertrouwen naar consumptie en economische groei

De kans dat de positieve ontwikkeling van de koopbereidheid van Nederlanders zich ook daadwerkelijk zal vertalen naar een hogere consumptie en een positieve ontwikkeling van het BBP is groot. We zijn namelijk tijdens de coronacrisis flink aan het oppotten geweest. In totaal zijn we 77 miljard euro rijker geworden wat neerkomt op € 4.418 per persoon. Gezinnen hebben € 16.066 euro meer vermogen. Bij het laatste helpt natuurlijk ook de sterke stijging van de huizenprijzen (door de schaarste aan woningen, de vrijstelling van de overdrachtsbelasting voor starters en juist doordat de gemiddelde Nederlandse ruimer in de slappe was zit), wat vooral voor de huizenbezitters qua vermogen erg gunstig uitpakt.  Alleen al de run op de reisbureaus laat zien dat we graag weer bereid zijn om het opgepotte geld te gaan consumeren. Ook op de vraag of Nederlanders bereid zijn grote aankopen te doen, wordt steeds positiever geantwoord.

Landelijk oordeel eigen financiële situatie en oordeel bereidheid grote aankopen

Het Centraal Planbureau (CPB) verwachtte in het Centraal Economisch Plan (CEP) 2021 van maart 2021 dat de economie dit jaar 2% en volgend jaar 3,5% groeit (volgens de basisraming). De positieve ontwikkeling van het consumentenvertrouwen zou wel eens kunnen betekenen dat die groei van de economie nog sneller zal gaan en dat het ook in het CEP opgenomen positievere scenario zal worden waargemaakt.

                      
                      CEP 2021

 

POWERED BY

powered by