FEEDBACKFORMULIER

Wij waarderen uw feedback!

FEEDBACK
Dit veld is verplicht
Dit veld is verplicht

* verplichte velden

Sociale zekerheid in Limburg

35BElangrijkste Inzichten
  • Het aandeel mensen met een uitkering varieert sterkt per regio. Van ruim 22% in Flevoland, tot meer dan 33% in Zuid-Limburg (peilmoment: december 2017). 
  • In Zuid-Limburg is het aandeel mensen met een uitkering (33,7%) beduidend hoger dan in Noord- (28,8%) en Midden-Limburg (30,7%). 
  • Deze verschillen zijn relevant voor beleid, omdat gemeenten verantwoordelijk worden voor een steeds groter deel van het sociaal domein, als gevolg van decentralisaties.
  • De AOW, het basispensioen, is de meest voorkomende uitkering. 19,9% van alle mensen in Nederland ontving in december 2018 AOW. In Limburg was dit 21,8%.
  • In Limburg ontving 1,5% van alle mensen WW, en 2,5% bijstand.
  • Verder ontving  2,0% WAO, 1,4% WIA en 1,4% Wajong. Limburg heeft relatief de meeste WIA en WAO ontvangers van Nederland.
  • Gegevens over AOW, WW en de bijstand zijn voor alle regio's beschikbaar t/m 2018. Gegevens over arbeidsongeschiktheid (WAO, WIA, Wajong) t/m 2017. Zie CBS/UWV. 
soorten en aantallen uitkeringen, naar regio

In Nederland kennen we een sociaal zekerheidsstelsel. Dit publieke stelsel wordt gebruikt om personen of gezinnen, die vanwege bepaalde omstandigheden in financiële problemen komen, te helpen. Het gaat hier om mensen die tijdelijk of blijvend geen of onvoldoende inkomen ontvangen, bijvoorbeeld als gevolg van werkloosheid, arbeidsongeschiktheid, ziekte of pensioen. Zij ontvangen ter compensatie één of meerdere uitkeringen (Zorgwijzer.nl). 

Het stelsel valt uiteen in sociale voorzieningen enerzijds en sociale verzekeringen anderzijds. Voorzieningen worden door het rijk betaald vanuit de belastingopbrengsten, terwijl verzekeringen door alle werknemers en werkgevers in Nederland worden betaald in de vorm van sociale premies. 

Aandeel inwoners met een uitkering, naar arbeidsmarktregio

Het aandeel mensen met een uitkering varieert sterkt naar regio. Van ruim 22% in Flevoland, tot meer dan 33% in Zuid-Limburg (peilmoment: december 2017). Deze verschillen zijn belangrijk omdat de gemeenten, als gevolg van decentralisatie, verantwoordelijk zijn voor een steeds groter deel van het sociaal domein. 

Ontwikkelingen in het sociale domein in Limburg

Een AOW uitkering komt veruit het meeste voor. In Nederland heeft bijna één op de vijf mensen een AOW uitkering. In Limburg is dit iets hoger (21,8%). Omdat iedereen die de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt deze uitkering krijgt, zegt dit bijzonder weinig over ontwikkelingen op de arbeidsmarkt in een bepaalde regio. In de rest van dit artikel zullen we de AOW dan ook weglaten uit de analyse. Wilt u meer lezen over de vergrijzing in Limburg? Zie dan PBL, 2019

Uitkeringen in Limburg, per maand

Voor de overige uitkeringen kunnen we de trends met elkaar vergelijken tot en met december 2017. We zien dat het aantal personen met een bijstands- en Wajong-uitkering relatief stabiel blijft sinds 2015. De daling van het aantal WAO-uitkeringen en de stijging van het aantal WIA-uitkeringen in Limburg hangen zeer sterk met elkaar samen. In 2006 verving de WIA namelijk de oude WAO regeling. Tot slot daalt het aantal mensen met een WW-uitkering fors, wat natuurlijk sterk samenhangt met de historisch lage werkloosheid. Lees hier meer daarover. 

N.b. voor de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen WAO, WIA en Wajong is de meest recente data niet beschikbaar via het CBS, omdat het UWV problemen heeft met het aanleveren van deze gegevens. Dit is jammer, omdat we nu niet de trend voor alle uitkeringen kunnen vergelijken op het niveau van een provincie of arbeidsmarktregio. Voor meer informatie: zie de toelichting van het CBS bij de indicator. 

Limburg vergeleken met andere provincies

Als we Limburg vergelijken met de andere provincies valt op dat de provincie koploper is met het relatieve aantal WAO (2,0%) en WIA (1,4%) uitkeringen. Dat wil zeggen dat Limburg het grootste aandeel mensen met een uitkering wegens arbeidsongeschiktheid telt. Met de Wajong, bijstand en WW scoort Limburg in de middenmoot van de twaalf provincies. 

Aandeel mensen met een specifieke uitkering, naar provincie

Groningen kent het grootste aandeel mensen in de bijstand (3,8%) en de Wajong (1,8%). Het grootste percentage mensen met een WW-uitkering vinden we in Drenthe, al zijn de verschillen voor dit type uitkering relatief klein (1,5% - 2,1%). In Utrecht, Flevoland en Noord-Holland is het aandeel mensen met een uitkering over het algemeen relatief het laagst. 

De Verschillen binnen Limburg

Tenslotte valt binnen Limburg op dat, met uitzondering van de WW, Zuid-Limburg relatief (veel) meer mensen telt met een uitkering. Dit geldt met name voor de bijstand, waar het verschil met Noord- en Midden-Limburg oploopt tot wel 50%. 

Aandeel mensen in Limburgse arbeidsmarktregio's met een uitkering
Meer informatie en verder lezen


Zie het thema 'Arbeid en Sociale Zekerheid' bij het CBS voor gerelateerde trends. 

Zie de Zorgwijzer voor de verschillen tussen sociale voorzieningen en sociale verzekeringen, tussen volksverzekeringen en werknemersverzekeringen, en de verschillende uitkeringen.

Serie blogs over de decentralisaties in het sociale domein, van de website www.socialevraagstukken.nl. O.a. Pieter Hilhorst, Jos van der Lans, Evelien Tonkens. 

NOS (2018) Verschillen voor bijstandsgerechtigden groter door gemeentebeleid.

Meer in het nieuws

Meer data