FEEDBACKFORMULIER

Wij waarderen uw feedback!

FEEDBACK
Dit veld is verplicht
Dit veld is verplicht

* verplichte velden

Steeds minder leerlingen in Utrecht

Belangrijkste Inzichten
  • Er komen steeds meer ouderen, terwijl het aantal jongeren afneemt. Vooral de 'ontgroening' heeft een sterk effect op het onderwijs.
  • Het aantal basisschoolleerlingen daalt al jaren, maar stabiliseert langzaam. 
  • Het aantal leerlingen op de middelbare school daalt verder gedurende de periode 2017-2030.
  • Minister Slob zegt landelijk 48 miljoen toe om de daling op te vangen.
  • Ten op zichte van andere provincies is de leerlingendaling in Utrecht relatief klein.
  • De daling van het aantal leerlingen is gedurende de periode 2017-2037 het sterkst in Houten en Nieuwegein. In de gemeente Utrecht stijgt het aantal juist fors. 
  • Het ministerie van OCW en de VO-Raad zien regionale samenwerking tussen schoolbesturen als een belangrijke factor in het opvangen van de gevolgen.

Aantal ouderen gestegen, aantal jongeren daalt

Het aantal ouderen (65+) in de provincie stijgt al jaren. Het aantal jongeren (0 - 20 jarigen) blijft juist stabiel. Volgens de huidige prognoses van het CBS zullen er in Utrecht in 2030 net iets meer dan 310.000 jongeren zijn, en 293.000 ouderen. Dat is een fors verschil met de situatie van 1996, toen er nog twee keer zoveel jongeren als ouderen waren. Het omslagpunt is voorspeld voor na 2030, als er voor het eerst ongeveer evenveel jongeren als ouderen zullen zijn. Deze 'vergrijzing' en 'ontgroening' hebben grote gevolgen voor het onderwijs, het meest direct voor het aantal leerlingen dat naar school gaat. 

 

Bevolkingsprognose Utrecht naar leeftijdscategorie

Minder leerlingen, vooral op de middelbare school

Het aantal leerlingen dat binnen de provincie naar de basisschool gaat, daalt al bijna tien jaar.  Wel vlakt deze daling af, en zal na een voorspeld dieptepunt in 2024 het aantal leerlingen weer langzaam gaan groeien. Deze leerlingen stromen aan het einde van de basisschool bijna allemaal door naar een of andere vorm van voortgezet onderwijs. in 2030 zijn  er naar verwachting weer evenveel leerlingen op Utrechtse basischolen als dit jaar. 

Leerlingenprognoses voor Utrecht

Voor leerlingen op de middelbare school ligt dit anders. Het aantal leerlingen binnen het voortgezet onderwijs groeide juist tot bijna 85.000. Op dit moment hebben we te maken met een gestaag dalende trend, die naar verwachting tot 2030 doorzet. Volgens het prognosemodel van DUO zullen er in dat jaar net iets minder dan 80.000 leerlingen staan ingeschreven bij een middelbare school binnen de provincie Utrecht. Vergeleken met andere provincies is deze daling relatief bescheiden. Alleen voor Noord- en Zuid-Holland voorziet DUO een stijging. 

Grote regionale verschillen

Het aantal leerlingen op de middelbare school neemt dus fors af. Als we echt ver vooruit kijken, naar 2037, dan zien we dat de daling in het aantal vo-leerlingen (in absolute aantallen) in de provincie Utrecht het sterkst is in gemeenten als Houten (-984) en Nieuwegein (- 752)*.

In de stad Utrecht is, volgens het prognosemodel van OCW, juist een stijging van 3.778 leerlingen voorzien. Na Amsterdam (+ 11.150), Den Haag (+ 4.072) en Rotterdam (+ 4.011) is de gemeente Utrecht daarmee de op drie na grootste groeier. Daarmee past Utrecht in het beeld van een groeiende randstad, en een krimpende periferie. 

Leerlingenprognose vo groei/krimp 2017 - 2037

* Let op: het gaat om de voorspelde daling van het aantal leerlingen per hoofdvestiging (BRIN 4) van een school. De daling per gemeente is de optelsom van de voorspelde daling voor alle vestigingen, van alle scholen met de hoofdvestiging in deze gemeente. Het kan dus zijn dat de daadwerkelijke daling gespreid over een aantal buurgemeenten plaatsvind. De gemeenten zonder waarde hebben op moment van verschijning van dit artikel geen hoofdvestiging van een school, en staan daarom op 0. 

Regionale samenwerking als oplossing

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW) en de VO-raad vinden regionale samenwerking tussen schoolbesturen belangrijk. Door samen afspraken te maken kunnen scholen de gevolgen van de leerlingendaling beter opvangen. De mogelijke gevolgen liggen vooral op het terrein van onderwijskwaliteit, financiën, huisvesting en onderwijzend personeel. Medio juli 2019 zegde minister Slob 48 miljoen aan extra middelen toe voor scholen in krimpgebieden om goed met deze gevolgen om te kunnen gaan. 

Bronmateriaal & verder lezen:

Voortgangsrapportage over de leerlingendaling, aangeboden aan de Tweede Kamer door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Publicatie 12-06-2018. 

Informatiepagina van de rijksoverheid over de voorspellingen, gevolgen en maatregelen t.a.v. de leerlingendaling in het po, vo en mbo. 

Themapagina van de VO-raad over het belang van regionale samenwerking tussen schoolbesturen om de gevolgen van leerlingendaling op te vangen. Incl. dashboard van DUO. 

De referentieraming van OCW, waarin de scenario's voor groei- en krimp in leerlingen- en studentenaantallen voor het hele onderwijssstelsel zijn uitwerkt. Editie 2018. 

Meer in het nieuws

Meer data